Юксаклик сари

              بسم الله الرحمن الرحيم

                 БИСМИЛЛАҲИР РОХМАНИР РОХИЙМ

                    “ЮКСАКЛИК  САРИ

 

Рисола муаллифи : Р. Абдурраҳим ўғли

            Сўзбоши

   Яратувчи Аллоҳ Таъолога хамду-сано, сўнгги элчи Мухаммад Мустафога саловоту-саломлар бўлсин! Тубанлик деганда инсоният доим паст ва жирканч ҳолни тушуниб, ундан узоқ бўлишни истайди. Чунки, тубанлик ўз сўзидан маълум бўлаётган ҳол шуки, ҳақирлик сингари оёқ остидаги мавқеъни англатади. Хўш тубан кимса ва тубанлик мавзеъсида бўлмаслик учун кишига нима талаблар қўйилади?! Албатта кишини тубанликдан чиқиш йўли – илмга  бўлган ҳатти-ҳаракатига ва унга мос амал қилишига боғлиқ! Тубанликдан кишини илмдан бошқа нарса олиб чиқиши амри маҳолдир. Аллоҳ илм орқали инсонни бошқа жонзотлардек паст ва нафсига эргашиб хор бўлишидек ҳолидан – юксакликка  чиқишига имкон беради.

   Илм – Аллоҳнинг анбиёларига берган хазинасидир. У хазина силсила бўлиб, авлоддан-авлодга оғзаки равишда ҳам, ёзма китобат ҳолатда ҳам ўтиб келмоқда. Қайси бир кимса ўз ҳаётини илмга сарф этса – у тубанликдан юз ўгирган кимса ҳисобланади ва ҳақиқий, бебаҳо хазинага эга бўлган бўлади. Илм олиш, уни ўқиб ўрганиш маълумки кишидан меҳнат, вақт ва имконият талаб қилади. Энди ким ўз меҳнатини, вақти ва имкониятини илм учун аямай сарф эта олса у – юксаклик сари одим ташлаётган кимса деб эътибор қилинади.

   Илм талабига қадам ташлаган одам суюкли одамдир. Уни малоикалар суяди, анбиёлар суяди, ҳамда анбиёларга вафоли инсон бўлган сахобалар ҳам суйиб, эҳтиром қилишади. Сахоба Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу илм ғамида бўлганларга қарата:

   “Хуш келибсиз, ҳикмат чашмалари, зулумот-қоронғуликка чироқ бўлганлар, кийимлари эскириб-ямалгувчи, қалбларни янгиловчи, уйларда (илм учун) узоқ муддат ўтиргувчи ва ҳар-бир қабиланинг райхонлари бўлганлар!” – деб айтганлар.

   Иншааллоҳ ушбу китобнинг учинчи ва тўртинчи мавзуларида айнан илм ва унга амал қилиш мавзуси ҳам ёритиб ўтилади. Демак, тубанликдан юз ўгириш учун илм олишга харис ва тиришқоқ бўлмоғимиз керак. Доимо қўлимиздан китоб тушмаслиги ва тафаккуримиз илм-маърифат қатраларида ювилиб, мусаффо бўлиб туриши лозим. 

   Ушбу асарни “Юксаклик сари” деб ном беришдан мақсадимиз, унинг ичидаги мавзу-рисолаларни ўрганиб, амалга оширишга ҳаракат ва жазм қилсак, шояд юксаклик аталмиш тубанликнинг олди олинса. Ушбу китобда аввал рисола аталиши берилиб, сўнг ўша номдаги рисолани ўрганиш учун зарур бўлган мавзулар унинг остига ёзилиб, кейин ўша мавзу ёритилишга ўтган. Бу китобда ўн саккизта мавзу атрофида сўз боради. Аллоҳ барчага ўзи мададкор бўлсин, олаётган илмларимизни ўзларимизга манфаатли илмлардан қилсин!

Мундарижа

  1. “Нимани асраш муҳим?”

  2. “Азму-қарор – ниятнинг мустаҳкамлигидир!”

  3. Илмга оид рисола

  4. Ўрганга амал қилиш

  5. Иймон – ишонч мустаҳкамлигидир

  6. Қуръон ва унинг мўъжизалари

  7. Фитналардан сергак бўлиш

  8. Лоқайдлик – зарарли иллат

  9. Сукутнинг ҳам ўз ўрни бор

  10. Ҳомийлик – эзгу ишлар поёндозидир

  11. Мақтов ва танқид

  12. Қатъийлик – амаллар силжишига мадор

  13. Итоат – парокандаликка тўғон

  14. Қиёматда сўралувчи – илк амал

  15. Дунёга мафтункорлик ва дунёнинг интиҳоси

  16. Муваффақият сабаблари

  17. Мадина шаҳрининг таърифи

  18. Тарихий сулолалар

Мадина шаҳрининг таърифи

1965 Ko'rilgan

๏ Мадинага ҳижрат қилингандаги биринчи иш. ๏ Унинг аввалги номи ва ўзгартирилиши. ๏ Мадинадаги муҳаррам худуд. ๏ Мадина аҳлига ёмонлик истаганнинг оқибати ва унга Дажжолнинг кира олмаслиги. ๏ Мадинага Маккадан икки баравар кўп барокат сўралганлиги. ๏ Мадинани кимлар яхши кўрган ๏ Пайғамбар соллоллоҳу алайҳи васаллам Макка шаҳридан ҳижрат қилиб, Мадинага келганларида биринчи қиладиган ишлари масжидга ер сотиб олиб, масжид биносини қуриш бўлди. Масжид Аллоҳга тоат қилинадиган манзил, Роббга сажда қилиниб бандалик исботи бўладиган жойдир. Масжид ўрнидаги ер эгалари у ерни шундаям, хайр йўлида берамиз дейишса ҳам, Росулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам унга кўнмай, рози қилганлар.

Davomini o'qish »

Сукутнинг ҳам ўз ўрни бор

1765 Ko'rilgan

๏ Сукут – ожизлик белгиси эмас! ๏ Кўп гапиришнинг қалбга ёмон таъсири. ๏ Хатодан йироқ бўлиш учун ва нажотга эришиш учун тилга эҳтиёт бўлиш. ๏ Пайғамбар алайҳиссалом суҳбатлари ўзига ром қилгувчи эди. ๏ Қаерда ва қандай мажлис ёки учрашув бўлиб қолса, унда мавжуд бўлган мусулмон кимса виқорли ва ҳайбатли бўлиши жуда муҳимдир. Виқорли бўлган кимса бировларнинг оёқ остида қолгувчи пой-патак бўлмайди. Ўзига яраша ҳурмати, салобати бўлади. Бундай иззат кишига ўзидан-ўзи келиб қолмайди. Балки, у энг асосий қиладиган иши мазмун-моҳиятли гап гапириши лозим ёки жим туриб, сукут сақлагани яхши. Мазмуни олди-қочди, маҳмадоналикка йўғрилган гап-сўзлар аввало мажлисдош бўлган ҳамсуҳбатлар ўртасида зерикиш ҳиссини ўйғотади. Кейин гапирувчи кимсага нисбатан эътибор сусайиб боради,

Davomini o'qish »

Иймон – ишонч мустаҳкамлигидир

1732 Ko'rilgan

๏ Иймон – мерос қолгувчи ашё эмасдир! ๏ Кофирнинг иймонга муносабати. ๏ Мунофиқлар – таши ялтироқ, ичи қалтироқ маккорлардир. ๏ Калимайи-тоййибанинг мисоли. ๏ Хасан Басрийнинг жон чиқар ҳолидаги воқеа. ๏ Мусибатлар палласидаги дуолар ๏ Агар иймон бошқа мерослар каби авлоддан-авлодга, отадан-болага қолиши мумкин бўлганда эди, Нух алайҳиссаломда бор бўлган иймон унинг ғарқ бўлган ўғлига ўтган бўлар эди. Худди шу янглиғ иймоннинг зидди бўлган кофирлик ҳам отадан-болага мерос қолмайди. Агар ўшандай бўлганда эди, Иброҳим алайҳиссаломга отаси Озардан унинг куфри ўтган бўлар эди.

Davomini o'qish »

Итоат – парокандаликка тўғон

2256 Ko'rilgan

๏ Итоатнинг юксакликка бўлган таъсири. ๏ Иброҳим ва ўғли Исмоил алайҳиссаломларнинг итоатлари. ๏ Итоат этмаслик ортидан келган мусибат ๏ Аллоҳга итоат этган пайғамбарга ҳам итоат этиши зарур! ๏ Ҳақиқий итоат қай ҳолатдаги итоат ҳисобланади? ๏ Низоли иш палласида итоатли кимса тутадиган иш. ๏ Яхши ва ёмон аҳволда ҳам итоат лозимдир. ๏ Мусулмонни мусулмон бўлиш йўлидаги энг муҳим қадамларидан бўлган қадами – унинг итоатидир. Итоат сабабли киши олий чўққилар сари даражотлари кўтарилишга қараб юради. Итоат – Аллоҳгадир. Итоат – Аллоҳнинг элчиси, пайғамбаргадир. Итоат – Аллоҳ ва росулининг йўлига чорлаётган ҳақгўйнинг ҳақ сўзигадир. Итоат – ота ва онанинг шаръий буйруқларигадир. Итоат – аёл учун эрининг шаръий буйруқларигадир.

Davomini o'qish »

Тарихий сулолалар

2101 Ko'rilgan

๏ Аббосийлар. ๏ Қорахонийлар. ๏ Салжуқийлар. ๏ Хоразмшоҳлар. ๏ Мамлуклар. ๏ Усмонийлар. ๏ Темурийлар. ๏ Бобурийлар.

Davomini o'qish »

Муваффақият сабаблари

1893 Ko'rilgan

๏ Сахобаларга берилган муваффақият ҳақидаги далиллар. ๏ Истакларида фақат Аллоҳга тоат этиш муваффақиятга элтади. ๏ Муваффақият – Аллоҳнинг ваъдасига биноан берилади. ๏ Моддий қувват – муваффақият белгиси эмас. و لو كره المشركون> < هو الذى أرسل رسوله بالهدى و دين الهقّ ليظهره على الدين كلّه (سورة التوبة ) ๏ “Аллоҳ уларни ғолиб қилди, чунки улар Унинг динини барпо қилишган ва у барча динларга ғолиб бўлган, уни маҳкам ушлаганлар барча умматлар устидан ғолиб эди: “У (Аллоҳ) Ўз пайғамбарини ҳидоят ва ҳақ дин билан – гарчи мушриклар ҳоҳламасалар-да – барча динларга ғолиб қилиш учун юборган зотдир”. (Тавба; 33-оят мазмунидан)

Davomini o'qish »

Дунёга мафтункорлик ва дунёнинг интиҳоси

2073 Ko'rilgan

๏ Кишининг икки орзуси. ๏ Пайғамбар алайҳиссалом қўрққан нарса. ๏ Ер бойликларини деб рақобатлашиш. ๏ Дунёда ҳалол топиб, ҳалол сарфлашгина манфаатлидир. ๏ Молнинг уйга сиғмай қолиши. ๏ Беш ғойиб нарсалар илми. ๏ Табиатда рўй берадиган ҳодисалар ва қиёматдаги зилзила. ๏ Абу Ҳурайра ривоят қиладилар: “Мен Росулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васалламнинг “Ёши улғайган одамнинг қалби икки нарса хусусида қаримайди, бири – унинг дунёга нисбатан бўлган муҳаббати, иккинчиси – орзу-умидининг бениҳоялигидир!” – деб, айтганларини эшитдим”. (Бухоро ривояти)

Davomini o'qish »

Қиёматда сўралувчи – илк амал

4263 Ko'rilgan

๏ Ўн икки ракат намоз қайсилар? ๏ Бомдоднинг икки ракат суннатидан сўнг гаплашса жоизми? ๏ Тонг отганидан сўнг қандай намоз бор? ๏ Фарз намозига иқомат айтилса, бошқа намоз ўқиш мумкинми? ๏ Бомдоднинг икки ракат суннатини ўқий олмаганнинг вақти. ๏ Пешинга қўшиб ўқиладиган суннатларга далиллар. ๏ Шомга қўшилиб ўқиладиган икки ракъат ҳақида. ๏ Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинди; айтдилар: “Росулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: “Кимки ўн икки ракат суннат намозида бардавом бўлса, Аллоҳ унга Жаннатдан бир уй бино қилур: пешиннинг фарзидан олдин тўрт ракат ва фарзидан кейин икки ракат; шомнинг фарзидан кейин икки ракат; хуфтоннинг фарзидан кейин икки ракат; бомдоднинг фарзидан олдин икки ракат”.

Davomini o'qish »

Қатъийлик – амаллар силжишига мадор

1572 Ko'rilgan

๏ Қатъийликнинг ўзи нима? ๏ Сахобанинг қатъийлиги. ๏ Қатъийликнинг қабиҳ ишлар ичида ёйилишга тушиши. ๏ “Хум ичидаги дев” каби. ๏ Киши қайси амаллардан бўлган бир амални қилмоқчи бўлса, у амал учун ихлос шартлиги маълум. Чунки, Хақ Таъоло ўзига холис қилинмаган амални қабул қилмайди. Шу билан бирга киши ўз амалини мукаммал этмоғини истаса – қатъийликка ҳам риоя этиши талаб этилади. Қатъийлик – амални иккиланмай, жиддий суратда бажаришликдир. Қайси бир ишда қатъийлик бўлмаса, ишнинг охирига етиши мушкул бўлади. Аллоҳнинг каломи бўлмиш Қуръон – қатъий сўздир, ҳазил сўз эмас. < إنه لقول فصل و ما هو بالهزل > (سورة الطارق ) “Албатта у – қатъий сўздир. Ҳазил эмасдир!” (Ториқ; )

Davomini o'qish »

Мақтов ва танқид

1631 Ko'rilgan

๏ Мақтовнинг исломдаги меъёри. ๏ Ансория аёлнинг олган танбеҳи. ๏ Мадҳдан йироқ бўлишни маҳкам тутгувчилар. ๏ Киши мақтов сабабли ишлари ўнгидан келмаслиги ва энг ёмон бўлган икки мақтов. ๏ Зоҳирга қаратилган мақтов яхшиликка хос эмас. ๏ Уммавий халифанинг танқидга бўлган муносабати. ๏ Хажжожнинг дабдаба ила қурган биноси танқидга учради. ๏ Умар ибн Ҳубайра номли волийга Хасан Басрийнинг насиҳати. ๏ Абу Бакра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Бир киши бировни Росулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида мақтар эди, у зот унга: “Шўринг қурисин, дўстингнинг бўйнини кесиб ташладинг!” –деб икки бор такрорладилар. Сўнг у зот:

Davomini o'qish »