Саодатдан маҳрум бўлганлар

Бисмиллаҳир-Рохманир-Рохим

     Барча оламлар Роббиси, бизни доим қўлловчи, ризқ берувчи, Ягона ва шериги йўқ - Аллоҳга ҳамду-сано, У Зотнинг тўғри йўлига йўлловчи, элчи бўлиб жўнатилган Мухаммад Мустафога саловоту – саломлар бўлсин!

“Саодатдан махрум бўлганлар”

Муаллиф: Р.Абдуррахим ўғли

Бош сўз

     Аллоҳ Хақ Таборака ва Таъоло росули Мухаммад алайҳис-саломни халқлар ичига юборар экан, уларга саодат йўлини кўрсатишга, ноҳақлик, нопоклик сингари эгри йўллардан огоҳлантиришга амр этган. Ўша саодатли йўлни англаб, тўғрилик сари, иймон ва амал йўлига юрган кимсалар бахтга эришдилар ва бахтга эришмоқдалар. Аммо ўша саодатни англамаган ёки англасада ўша йўлга юрмаган кимсалар ҳалокатга юз тутдилар ва юз тутмоқдалар.

     Ёзилажак ушбу рисола пайғамбаримиз, у кишидан олдинги пайғамбарлар ҳамда солиҳ кимсалар чорлаган ва ўзлари юрган саодатли йўлдан юрмай, жиноятлар содир этган, буғунчиликларни вужудга келтирган, оқибатда эса аянчли уқубатлар сари юз тутган қавм ва кимсалар ҳақидадир. Мақсад, шарафли инсонлар фаҳмлаган саодатни англамоқ ва саодатдан махрум бўлган қавм ҳамда кимсаларнинг ҳолига тушмасликдир. Ҳаётдан пайғамбарлар ўтди. Улар кетидан, саҳобалар ва тобеъинлар. Сўнг эса сара инсонлар, яъни уламо ва фузало кимсалар. Инсоният сара инсонлардан ажралар экан, омма ичида разолат ва қабохатга бошловчи Шайтон кирдикорлари қувватлана бошлади. Одам алайҳис-саломдан бери инсоннинг нозик жойидан тутувчи Иблис ўзининг макр ва найранггини созлаб, атроф-мухитда жиноятлар содир этиш учун янада ҳаракат бошлади. Авваллари бир қавмдагина, бир юртдагина мавжуд бўлган маъсият унсурлари тобора шаклланиб, барча қавмда, барча масканларда топилажак ҳолга кела бошлади.

     Дейлик, тарозидан уриш, бировни ҳаққини юлиб олиш – маъсияти аввал Шуъайб алайҳис-салом қайтарганига қарамасдан, қавми унга берилиб кетган бўлса, ҳозир бу тарозидан, ўлчовдан уришнинг турли хил услублари барча қавм ва барча юрт иллатига айланиб қолди.

     Баччабозлик (бир жинсдаги эркаклар бузуқлиги) аввал Лут алайҳис-салом наҳий этишлари кор қилмаган қавмдагина содир этилган бўлса, ҳозир ҳар қавм ва ҳар маконда бўлиши, топилиши муқаррар ишга айланмоқда. Сеҳр-жодуга ишониш ўтмиш қавмларининг баъзисида такомиллашган тусга кирган бўлса, ҳозирда кўп қавмлар уларсиз иш қилолмайдиган, фолсиз турмуш кечирмайдиган доирага кириб бормоқда.

     Бундай инқирозларни давом этказилса, кети узилмас даражада кўпдир. Хулоса шуки, ўшандай ярамас иш ва кўринишлардан огоҳ бўлиш, ўша ишларнинг бажарувчилари нима бўлди, улардан хабардор бўлиб, ҳаёт силсиласини тўғрилик устига барпо этишдир. Аллоҳ барчаларимизга Ўзи манфаатли илм ато этишини, саодат йўлидан тойилиб кетган бахтиқароларга берилган азоблар ва хорликлардан Ўзи сақлашини, фақат ва фақат Ўзи суйган бандаларидек истиқомат этишга насиб этишини Ёлғиз Ўзидангина илтижо қилиб, сўраб қоламиз!

“Хотима ўрнида”

1431 Ko'rilgan

Аллоҳнинг мадади ва инояти билан ушбу китобни ниҳоясига етказишга муваффақ бўлинди. Унда биз саодатдан, бахтдан махрум бўлганлар ҳақида, саодат йўлидан тойилишга сабаб бўладиган омиллар хусусида тўхталиб ўтдик. Давом этказсак силсила сингари чўзилиб кетаверадиган тойдирма йўл ва эгри кўринишлар янада мавжуд. Аммо биз айримларигагина эътибор қаратган бўлдик холос. Саодатга интилган инсон ўша саодатдан махрум этажак бошқа омилларни ҳам синчковлик билан, қунт билан мустаҳкам таълим олиб, ўрганаверади ва саодатга тамомий етишмагунча изланишда давом этаверади.

Davomini o'qish »

“Беҳудагарчилик”

1519 Ko'rilgan

Одам боласининг зиёнига, умрининг бесамара ўтишига сабаб бўладиган ишлардан бири – беҳудагарчиликдир. Қилаётган ва қилажак ишидан аниқ бир мақсадни кўзламаслик, дунё ва охират учун алоқаси бўлмаган ҳолатларнинг барчаси - беҳудагарчиликдир. Аллоҳ суйган банда эса барча разолатлар каби - беҳуда сўз ва амалдан ўзини эҳтиёт қиладиган, юз ўгириб кетадиган кимса бўлади. “Улар (яъни Рохманнинг суюкли бандалари) ёлғон гувоҳлик бермаслар ва лағв (беҳуда сўз ё амал) олдидан ўтган вақтларида олийжаноблик билан (яъни ундан юз ўгирган ҳолларида) ўтурлар”. (Фурқон; 72 – оят мазмуни)

Davomini o'qish »

“Тортишув”

1399 Ko'rilgan

Саодатнинг нурли йўлидан тойдирадиган, нохақ йўллардан бири – низо, тортишувдир. Ўтмишдаги қавмларнинг кўпи айнан низо ва тортишув орқали балоларга гирифтор бўлганлар. Ривожланган халқ ва юртлар тортишув дардига мубтало бўлгач, инқироз сари юз тутишган. “Аллоҳнинг оятлари ҳақида фақат кофир бўлган кимсаларгина талашиб, тортишурлар”. (Ғофир; 4-оят мазмуни) “Албатта Аллоҳнинг оятлари ҳақида ўзларига келган бирон далилсиз тортишадиган кимсалар, аниқки уларнинг дилларида бир кибр (ўзларини сиздан катта олиш) бордирки, улар ўшанга (ўзлари орзу қилган катталикка) етувчи эмасдирлар. Бас сиз Аллоҳдан паноҳ сўранг! Албатта Унинг Ўзигина эшитгувчи, кўриб тургувчидир”. (Ғофир; 56-оят мазмуни)

Davomini o'qish »

“Исрофгарчилик”

1576 Ko'rilgan

Саодат йўлидан оздирадиган ёмон ва қабих ишлардан бири – исрофгарчиликдир! Қуръони Карим ояти мазмунида: “Исрофгарчиликка йўл қўйманг”, дейилган. (Исро; 26 - оят мазмуни) Қуртубий имоми Шофеъдан нақл қилиб: “Исроф қилиш – молни ўз хаққидан бошқа (ўрин)га сарф этишдир!” деганлар. Имоми Моликдан эса: “Исроф қилиш – ўз хаққидан топиб, хаққи бўлмаган (жой)га қўйишдир”, деган сўзлари нақл этилган. Қуръон оятларининг яна бирида шундай марҳамат этилган:

Davomini o'qish »

“Ҳавойи-нафсга эргашиш”

1654 Ko'rilgan

Саодатдан махрум бўлишга етаклайдиган омиллардан бири – ҳавойи нафсга эргашишдир. Ҳавосига тобеъ бўлган кимса саодат йўлига юриши амри маҳолдир. Ҳавойи нафс ҳақида Кафавий айтганлар: “Шариъатнинг чақирувисиз нафсда (пайдо бўладиган) майл-истакнинг лаззатланиши - (нафснинг) ҳавосидир”. Ибн Жавзий айтганлар: “(Инсондаги) табиат истаги маломат қилинадиган нарсага йўналиши – (ҳавойи нафсдир).”. Ҳавойи нафсга эргашиш натижасида инсон молу-дунёга берилади. Ақл ва қалб кўзи тўсилади. Ҳақиқат учун ва хақ йўлида истиқомат этиш унинг ниятига, мақсадига ёт-бегона бўлиб қолади. Қилмоқчи ва қиладиган иши нафснинг ирода-истагига қарам бўлиб қолади.

Davomini o'qish »

Иймонсизлик

1381 Ko'rilgan

Саодатдан махрум этадиган, мустақим йўлдан оғдирадиган энг катта важҳ – иймонсизликдир. Инсонда ўз Яратувчисига иймон, яъни ишонч бўлмаслиги, дунёнинг ўзидаёқ катта ҳалокатдир. Ўзига умр, ризқ ва бошқа барча нарсаларни ато этган Зотни танимаслик, Унга иймон келтирмаслик – бахтиқароликдир. Ислом инсондан аввало иймонни талаб этиши, сўнгра амалга буюришининг ўзи ҳам, иймон инсонга амалдан кўра муҳим эканлигига далолат қилади. Демак, иймонсизликка асосланган амалдан наф йўқ, бахт ҳамда саодат ҳам йўқ! Ўтмишда яшаб ўтган қавм ва халқлар турмушига назар солганимизда ҳам фақат нажотга иймонли бўлганларигина эришдилар. Иймондан юз ўгириб, иймонсизликка юз тутганлари эса жиноят ва маъсият жарликларига қуладилар. Амаллари турли-туман, эгрилик ва ноҳақликлар устига бино қилинди. Чунки Ягона Зотга иймон келтирган инсонгагина хақ йўл ва унинг устидаги амал очиқ-равшан бўлади.

Davomini o'qish »

“Саодатдан четлатувчи омиллар”

1445 Ko'rilgan

Юқорида саодатдан махрум бўлган қавмлар, уларнинг ширку-куфрлари, улар ичидаги бахтиқаро кимсалар, уларнинг куфру-исёнлари-ю, нифоқлари баёни келди. Уларнинг тарихи ва саркашликларини ўрганиб, унга чуқур мулоҳаза юритган кимса, амал қилишда ихлосга эътиборли, гуноҳ-маъсият қилишга эса сергак тортадиган бўлиши керак. Чунки саодат йўли – ўз номи билан саодатга – бахтга элтувчи йўлки, унда мустақим туриш ниҳоятда нозик ишдир.

Davomini o'qish »

“Ёмонлик оқибатидан огоҳлантириш”

1507 Ko'rilgan

Меҳрибон Аллоҳимиз инсониятни эгри йўл, саодатдан махрум этажак амалдан огоҳлантириш берганки, уни илғаш учун бахтиқаролар ҳолини идрок этиб, ундай ҳолга тушиб қолишдан Яратгандан паноҳ сўрамоғимиз лозим. Қуйида ўрганадиган мавзуимизда куфр келтирган, мусулмонликдан юз ўгирган, дунё ҳою-ҳавасларига кўмилиб, огоҳлантиришдан четда қолганлар холини ўрганамиз. “Алиф, Лом, Ро. Ушбу (оятлар) Китобнинг – равшан Қуроннинг оятларидир. Ҳали (қиёмат куни) кофир бўлган кимсалар мусулмон бўлишни истаб қолурлар. (Эй Мухаммад), уларни қўяверинг, еб-ичиб, фойдаланиб қолсинлар, орзу-ҳавасларига машғул бўлаверсинлар. Бас яқинда (бу қилмишларининг оқибати нима бўлишини) билиб олурлар”. (Хижр; 1-3 оятлар мазмуни)

Davomini o'qish »

“Ахнас ибн Шарийқ”

1534 Ko'rilgan

Ўзини мусулмон кўрсатиб, тилёғламачилик билан машғул бўлган яна бир йирик мунофиқ кимса Ахнас ибн Шарийқдир. У пайғамбар алайҳис-саломнинг ҳузурларига келиб, ўзининг ҳақиқий муъмин эканлиги ҳақида ёлғон қасамлар ичиш билан пайғамбарнинг кўнгилларини ўзига хайриҳоҳ қилишга уринган экан. Барча ишлардан Хабардор бўлган Хақ Субханаҳу ва Таъоло у мунофиқ Ахнас ҳақида учта оят нозил қилиб, ўз пайғамбарини огоҳлантиради ва у мунофиқнинг муъминларга етказаётган зиёнларини одамларга ошкор қилади. “(Эй Мухаммад) одамлар орасида шундай кимсалар борки, унинг гапирган гапи, ҳаёти дунёда сизга қизиқ туюлади. Ва ўзи (исломга) ашаддий хусуматчи бўлган ҳолида дилидаги “иймонига” Аллоҳни гувоҳ келтиради. (Олдингиздан) кетганда эса ерда бузғунчилик, экин ва наслларни ҳалок қилиш учун югуриб-елиб юради. Аллоҳ эса бузғунчилик-фасодни севмайди. Қачон унга: “Аллоҳдан қўрққин”, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга тортади-етаклайди. Унга жаҳаннам бас келар. Нақадар ёмон жой-а!” (Бақара; 204-206 оятлар мазмуни)

Davomini o'qish »

“Абдуллоҳ ибн Салул”

1404 Ko'rilgan

Пайғамбар алайҳис-салом Мадинага ҳижрат қилиб келиб, қарор топганларидан кейин мунофиқлик тоифаси вужудга келди. Бу тоифа – пайғамбар ва мусулмонларга кўп зиён ва азият етказувчи – тоифа бўлиб, буларнинг бошлиғи ва етакчиси Абдуллоҳ ибн Салул бўлган. У зоҳирдан мусулмонликдан сўзласада, ичи ва қилаётган ишлари ислом ва мусулмонларга қаттиқ адоватидан далолат бериб турарди. Унинг кирдикорларини ва жиноятларини Аллоҳ Хақ Табарока ва Таъоло Қуръон оятлари орқали баёнини берган.

Davomini o'qish »